KIF NIFTAKAR JIEN - KIF GHIXT TFULITI U Z-ZMIEN TA’ WARA FIS-SIGGIEWI

 

 

IT-TFULIJA.

 

L-iskola tas-Sorijiet Frangiskani fi Triq il-Kbira huwa l-ewwel hsieb li jghaddi minn mohhi meta nibda nimrah fuq iz-zmien ta’ meta kont hafna izghar, nahseb kelli madwar tlett snin.   Biex imorru l-iskola konna nilbsu fardal li kien celesti u li kien jintlibes fuq il-hwejjeg l-ohra li kien ikollna.   Dan kien jidhol minn go rasna bhall-libsa u kien jinqafel minn naha ta’ fuq minn wara l-ghonq.   Sister Madalena, li kienet soru fiha mara, hija s-soru li kienet tghallem fil-klassi tieghi fis-sentejn li domt hemmhekk.   Sarangu kien il-bizgha tieghi u dan kien jigi ghalina jekk naghmlu xi haga hazina.   Fil-fatt bhala kastig ta’ xi haga li konna naghmlu li ma kienetx tkun tajba, konna nigu msakkra fil-bidu tal-kantina, li kienet taht it-tarag, u hemmhekk kien jigi Sarangu ghalina.  Konna nkunu fi dlam cappa hemm gew, u kull hoss li konna nisimghu kien ifisser il-wasla ta’ Sarangu ghalina.   Jiena tassew kont nibza’ minn dan il-kastig u niftakar li kont nibki hafna meta kien ikolli mmur fil-kantina.

 

Il-pitazz Sputnik, li kien ikollu d-dinja fuq in-naha ta’ quddiem, u hafna tabelli fuq in-naha ta’ wara, huwa memorja ohra ta’ dan iz-zmien.  Kien ikollna pitazzi tar-rigi dojoq u pitazz tar-rigi wiesghin.  Fuq tar-rigi dojoq konna niktbu l-ittri ta’ l-alfabett u fuq tar-rigi wiesghin konna niktbu n-numri.   Sintendi konna nuzaw biss il-lapes u l-gomma, u niftakar li mhux l-ewwel darba li biex nuzaw il-gomma konna naghmlu xi toqba fil-pitazz.

 

Iz-zmien fl-iskola tas-sorijiet, jew kif konna nghidulha wkoll tan-nuna, ghadda.   Ghalhekk sibt ruhi fl-iskola primarja tas-Siggiewi.   Ghadhom cari quddiem ghajnejja il-persuni ta’ Miss Bezzina u Miss Baldacchino, tnejn min-nies li l-harsa ta’ wicchom kienet turi dixxiplina, imma fl-istess hin, ghajnejn li juru mhabba.    Dawn kienu fil-klassi fejn konna ahna t-tfal li gejna f’din l-iskola ghall-ewwel darba.   Jekk niftakar sewwa, kienu ghamlulna bhall-ezami zghir u hafna minna kienu qabzu Stage 2 u morna mill-ewwel ghall-Standard 1.   Niftakar li kont inhsadt xi ftit meta sibt ruhi fi klassi li l-ghalliem taghha kien propju z-ziju tieghi, jigifieri s-sir Mangion.   Ghidt bejni u bejn ruhi, ma dan ma hemmx cajt ghax kollox jasal ghand il-genituri tieghi f’hakka t’ghajn.  Dhalna fil-klassi u issa bdiet avventura gdida, avventura li kellha twassalni sal-Liceo tal-Hamrun.

 

L-ewwel tlett snin ghamilthom ghand is-sir Mangion, u niftakar sewwa t-tbezbiza minn fuq il-barbetti, li konna naqilghu meta naghmlu xi haga li mhux suppost. Hudu l-kelma tieghi li din kienet xi haga li tweggha hafna, hafna.  Ic-chart tal-cleanliness, li fuqha kien ikun hemm miktub l-ismijiet tat-tfal tal-klassi, kient tkun  imwahhla mal-bieb biex iheggigna mmorru nodfa l-iskola.   Din kienet tigi mmarkata kuljum, biex b’hekk kienet tikber ix-xewqa taghna li morru l-iskola dejjem puliti kemm jista, jkun.   Fi zmien il-Milied ghadni qed nara quddiem ghajnejja lill-ghalliem, idahhal idu fil-kexxun tal-iskrivanija tieghu, johrog rigal u jghajjat l-isem tat-tifel li jkun hemm miktub fuq ir-rigal.   Kien ikun hemm rigali ghal kull tifel li jkun hemm fil-klassi. Meta jisma' ismu, wicc dak it-tifel kien jixghel, u dan johrog jigri mill-bank biex imur jigbor ir-rigal tieghu ta’ zmien il-Milied.  Lura fuq il-bank, jiftah ir-rigal u t-tbissima tieghu tkompli tikber hekk kif jara x’kien hemm mohbi f’dik il-karta.   Ir-rigali dak iz-zmien kienu xi haga rari, u li wiehed jakkwista xi wiehed kienet xi haga li tassew tiehu gost biha.

 

Matul dawn it-tlett snin kienu jigu tal-Government Savings Bank biex ahna t-tfal konna npoggu xi haga zghira l-bank u ghalhekk kien ikollna kont il-bank u wkoll jibdew irawmu fina x-xewqa li nfaddlu l-flus.   Din kienet tkun xena xi ftit differenti minn tas-soltu.   Qudddiem ghajnejja qed ingib serbut tfal fejn l-ufficju tas-surmast, jistennew wara xulxin bil-ktieb tal-bank f’idejhom, biex ipoggu l-bank dik il-hames liri li jkunu tawhom il-genituri taghhom.    Ma kienux jonqsu wkoll il-vitamini matul il-gurnata, u f’hin minnhom, l-ghalliem kien jibda jdur mal-klassi jqassam zewg pilloli zghar.   Naf li konna niehdu taz-zejt tal-huta (jaqq) u tal-calcium.   Ic-cekcik tal-flixkien tal-hgieg tal-halib kien hoss li ta’ kuljum kien jimla’ l-hemda tal-kurituri ta’ l-iskola.   Meta kien jasal il-waqt, it-tfal tal-klassi, b’mug jew tazza f’idhom li jkunu gabu mid-dar, kienu johorgu fil-kuritur tal-iskola u konna niehdu tazza halib friska kuljum. Kulhadd kien jipprova jaqta minn qabel ta’ liema toghma kien ser ikun il-halib,  It-toghma tal-halib kienet tvarja minn gurnata ghall-ohra u kien hemm tac-cikkulata, tal-banana u ta’ hafna ohrajn.   Konna tassew niehdu gost b’dan is-servizz b’xejn.

 

F’xi sena matul it-tlett snin li domna f’din il-klassi, kellna lis-sir Aquilina (Saver), jaghmel il-perjodu tieghu ta’ teaching practice.  Fi zmien meta t-teknologija l-anqas biss konna nafu fejn toqghod, dan l-ghalliem kien veru halla mpressjoni fuqi ghall-mod viziv li bih kien jghallem.  Niftakar car quddiem ghajnejja, l-istorja ta’ l-iben il-hali irrakontata permezz ta’ figuri li kienu jehlu ma’ bicca drapp li hu kien dendel mal-hajt, u allura konna naraw il-personaggi tal-istorja jizvolgu quddiemna.  Ghalina din kienet xi haga li kienet thallina b’halqna miftuh.

(ikompli)

 

​